Đến thôn Vả Thàng 1, xã Tùng Vài những ngày này, màu xanh của cây su su bao phủ, làm dịu đi cái nắng nóng của mùa Hạ. Thôn Vả Thàng 1 có khí hậu mát mẻ và chất đất thịt thích hợp trồng cây su su, do đó chính quyền cùng Ban quản lý thôn đã tích cực đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động các hộ gia đình trong thôn chuyển đổi cơ cấu cây trồng kém hiệu quả sang trồng cây su su. Toàn thôn Vả Thàng 1, hiện có gần 4 ha diện tích trồng cây su su trồng tập trung theo hướng hàng hoá đã và đang cho thu hoạch. Trung bình 1ha trồng cây su su sẽ cho người trồng thu nhập khoảng 30- 40 triệu đồng.
Năm 2021, gia đình chị Chảo Thị Phin, hội viên Hội nông dân thôn Vả Thàng 1 đã quyết định chuyển đổi diện tích đất vườn để trống sang trồng thử nghiệm cây su su. Theo chị Phin chia sẻ: “Cây su su hợp khí hậu và chất đất ở thôn Vả Thàng 1, việc chăm sóc cây trồng cũng dễ dàng, chỉ cần bón phân chuồng cây sẽ rất tốt và cho quả sai”. Đến nay, gia đình chị Chảo Thị Phin có gần 3.000 m2 diện tích cây su su cho thu hoạch quả cho thu nhập đều.
“Về chất lượng của quả su su ở thôn Vả Thàng 1 có độ ngọt, mềm, ngon. Ngoài 4 ha diện tích trồng tập trung, Ban quản lý thôn đã vận động các hộ gia đình trong thôn mỗi gia đình trồng 1- 2 khóm su su phục vụ cho bữa ăn hàng ngày. So sánh với trồng cây ngô thì cây su su cho giá trị kinh tế cao hơn”- Anh Tẩn Sấn Mìn, Bí thư Chi bộ thôn Vả Thàng 1 cho biết.
Diện tích su su đến độ thu hoạch quả tại thôn Vả Thàng 1, xã Tùng Vài
Thời điểm này, ở Tùng Vài những trái đào màu hồng phớt đung đưa trước gió đang đến độ thu hoạch, cho ta thấy một vụ quả thắng lợi. Toàn xã Tùng Vài hiện có trên 22 ha cây đào được trồng nhiều nhất tại thôn Vàng Chá Phìn và thôn Chín Chu Lìn. Hiện tại, trung bình các hộ gia đình tại 2 thôn trên đều trồng giống đào bản địa này, nhà nào ít thì từ 5 – 10 gốc, nhà nào nhiều thì xây dựng thành công mô hình trồng đào từ 70 – 150 gốc.
Chị Thèn Thị Phương, thôn Chín Chu Lìn cho biết: “Năm nay, giá thành của quả đào ổn định, trung bình giao động giá bán từ 25.000- 30.000 đồng. Quả đào của xã Tùng Vài có đặc trưng vỏ có lông, bên trong quả ngọt thanh, dóc hạt. Trung bình mỗi cây đào cho người trồng thu nhập từ 300.000- 400.000 đồng”.
Ngoài việc cho giá trị kinh tế cao từ thu hoạch quả thì cây đào tại xã biên cương Tùng Vài còn được mệnh danh là đại sứ du lịch mềm của địa phương. Từ sự “yêu kiều”, vẻ đẹp “thanh tú” của giống hoa đào bản địa, vào mùa hoa địa phương ghi nhận của nhiều lượt khách du lịch trong và ngoài nước đến tham quan, trải nghiệm, tạo nguồn thu nhập ổn định cho người dân.
Người dân thôn Chín Chu Lìn thu hoạch quả đào vụ 2026
Cùng với cây su su, cây đào, một số cây ăn quả ôn đới. Trên địa bàn xã Tùng Vài hiện đang triển khai trồng, chăm sóc và nhân rộng các diện tích cây trồng như: dưa chuột, cà chua, ấu tẩu, thảo quả và cây chè… Đây cũng là những cây trồng tiềm năng, thế mạnh của xã biên giới Tùng Vài có giá trị kinh tế cao, tạo nguồn thu nhập ổn định cho người dân.
Trao đổi với ông Nguyễn Văn Lý, PBT- Chủ tịch UBND xã Tùng Vài được biết: “Xã Tùng Vài có diện tích tự nhiên 149,98 km2, 27 thôn, 15 dân tộc cùng sinh sống. Là xã biên giới còn gặp nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo còn cao, do đó địa phương xác định chuyển đổi cơ cấu cây trồng từ kém hiệu quả sang cây trồng có giá trị kinh tế cao là nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển kinh tế. Từ thực tiễn của từng thôn, bản địa phương tuyên truyền, vận động, định hướng người dân trồng những cây trồng phù hợp, năng suất cao; mở rộng diện tích trồng tập trung theo chuỗi giá trị hàng hoá gắn với liên kết trong tiêu thụ sản phẩm”.
Tin tưởng rằng, với những định hướng đúng đắn, triển khai đồng bộ các giải pháp đồng bộ, cụ thể trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng của xã Tùng Vài cùng sự sự cần cù, chịu khó “vượt khó, vươn lên” làm chủ vụ mùa của người dân nơi phên giậu cực Bắc. Tùng Vài sẽ có thêm những “trái ngọt” quanh năm, góp phần quan trọng vào công tác giảm nghèo bền vững ở địa phương.
Hoàng Chính
