
Giống vịt cổ ngắn ở thôn Bản Thăng, xã Tùng Vài
Bản Thăng mang vẻ đẹp bình dị với những nếp nhà nép mình bên sườn núi, những khoảng vườn xanh mát và dòng nước trong lành chảy qua bản. Trong nhịp sống thường ngày, người dân vẫn duy trì nhiều tập quán chăn nuôi truyền thống, tận dụng điều kiện tự nhiên và nguồn thức ăn sẵn có để phát triển kinh tế gia đình. Vịt cổ ngắn là một trong những vật nuôi được bà con gìn giữ qua nhiều năm.
Thoạt nhìn, vịt cổ ngắn ở đây không quá khác biệt so với những giống vịt quen thuộc. Tuy nhiên, đặc điểm dễ nhận thấy là phần cổ ngắn, thân hình chắc khỏe, dáng đi nhanh nhẹn, phần lông có màu xanh và mượt. Giống vịt này được người dân nuôi theo phương thức phù hợp với điều kiện sinh hoạt và sản xuất tại địa phương.Tận dụng diện tích vườn, ao, ruộng và nguồn nước sẵn có, các hộ dân trong thôn tổ chức chăn nuôi kết hợp với những công việc thường ngày. Thức ăn cho vịt chủ yếu là ngô, rau xanh và các nguồn thức ăn phù hợp tại địa phương. Cách nuôi này giúp người dân chủ động hơn trong quá trình chăm sóc, đồng thời tận dụng được nguồn lực sẵn có của gia đình.
Cũng theo nhiều người dân ở thôn Bản Thăng chia sẻ: “ Giống vịt cổ ngắn của thôn được nuôi từ rất lâu, được duy trì đàn bằng việc ấp trứng của giống vịt này. Song, hiện tại giống vịt cổ ngắn ở thôn còn khá ít và không đủ cung ứng ra thị trường”.
Đối với người dân Bản Thăng, nuôi vịt không chỉ phục vụ nhu cầu thực phẩm của gia đình mà còn mang lại nguồn thu từ việc bán vịt thương phẩm. Với mức giá dao động khoảng 100.000–120.000 đồng/kg, tùy thời điểm và chất lượng vịt, sản vật này có thể đem lại giá trị kinh tế cho các hộ chăn nuôi. Tuy nhiên, đầu ra và sức mua vẫn phụ thuộc vào nhu cầu thị trường, khả năng tiêu thụ cũng như quy mô chăn nuôi của từng gia đình.

Đồng chí Nguyễn Văn Chinh, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy- Chủ tịch HĐND xã thăm, động viên nhân dân duy trì và mở rộng đàn vịt cổ ngắn
Không chỉ là nguồn thực phẩm, vịt cổ ngắn còn hiện diện trong những bữa cơm gia đình, dịp lễ, Tết hay khi bà con đón tiếp khách quý. Qua cách chế biến của người dân địa phương, thịt vịt trở thành món ăn dân dã, góp phần làm phong phú thêm nét riêng trong văn hóa ẩm thực vùng biên. Trong xu hướng phát triển du lịch gắn với trải nghiệm văn hóa bản địa, những sản vật như vịt cổ ngắn có thể trở thành một điểm nhấn để giới thiệu về đời sống, tập quán sản xuất và nét đặc sắc trong văn hóa ẩm thực của người dân Tùng Vài. Để phát huy giá trị sản vật này, việc duy trì chất lượng chăn nuôi, chú trọng vệ sinh môi trường, bảo đảm an toàn thực phẩm, nhân rộng tổng đàn và từng bước xây dựng đầu ra ổn định là những yếu tố cần được quan tâm.
Cũng theo đồng chí Nguyễn Văn Chinh, Phó Bí thư Thường trực- Chủ tịch HĐND xã Tùng Vài chia sẻ: “ Đối với giống vịt cổ ngắn Bản Thăng, có thể giới thiệu sản phẩm thông qua các kênh thông tin địa phương, kết hợp quảng bá với những trải nghiệm khám phá cảnh quan, văn hóa và ẩm thực tại Bản Thăng. Khi được giới thiệu đúng cách, sản vật bản địa không chỉ góp phần đa dạng hóa nguồn thu nhập mà còn giúp du khách hiểu hơn về cuộc sống của đồng bào nơi biên cương. Đó cũng là cách gìn giữ những giá trị bình dị được hình thành từ điều kiện tự nhiên, kinh nghiệm sản xuất và nếp sống cộng đồng”.
Nếu có dịp đến xã Tùng Vài, du khách hãy ghé thăm Bản Thăng, tìm hiểu cách người dân chăn nuôi vịt cổ ngắn và thưởng thức những món ăn mang hương vị địa phương. Bởi đôi khi, để hiểu một vùng đất, không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều lớn lao, mà có thể bắt đầu từ chính những sản vật mộc mạc trên mâm cơm của người dân nơi biên ải.
Hoàng Chính